Omroep Brabant Nieuws

1. Farmers Defence Force: verband dodelijke botsing en protest oneerlijk

   Het is "niet fair" om direct een verband te leggen tussen actievoerende boeren in Den Bosch en het dodelijke ongeluk op de A59, zegt vicevoorzitter Jos Ubels van de actiegroep Farmers Defence Force (FDF).

   "We zijn er altijd voor dat het veilig en netjes verloopt, voor boeren en burgers. Maar op dit moment wordt een rechtstreeks verband getrokken tussen het protest in Den Bosch en het ongeluk", zegt Ubels. "Ik wil opkomen voor actievoerders, door te zeggen dat het niet fair is hun nu de schuld te geven."

   Ongeluk gebeurde in staart van file
   Vrijdag overleden twee mensen bij een ongeluk op de A59. Dat gebeurde in de staart van een file die was ontstaan door tractoren die op de snelweg naar Den Bosch reden.

   Ubels stelt dat kop-staartbotsingen ontstaan als automobilisten niet opletten, en dat het niet relevant is waardoor die file is ontstaan.

   FDF doet geen extra oproep
   FDF gaat geen extra oproep doen om snelwegen te mijden met tractoren, zegt Ubels desgevraagd. In gedragscodes op de FDF-site voor eerdere protesten is te zien dat de organisatie leden oproept niet de snelweg op te gaan.

   Volgens Ubels overlegt FDF bij acties ook met de autoriteiten over de veiligheid.

   Agractie: wacht feiten rond ongeluk A59 af
   Boerenbelangenorganisatie Agractie pleit ervoor om niet te snel te oordelen over het dodelijke ongeluk. "Ik wil een oproep doen om eerst te weten wat er feitelijk is gebeurd", zegt voorzitter Erik Luiten.

   "Het is ook vaak niet zomaar dat trekkers op de snelweg rijden, soms is de afweging van de politie", voegt hij toe.

   'Ongepast om zo snel te oordelen'
   Luiten geeft ook aan zich te storen aan uitlatingen van premier Rob Jetten en andere kabinetsleden, die na het ongeluk harde kritiek uitten op protestacties op de snelweg. "Het is ongepast om zo snel te oordelen. Normaal hoor je rustig af te wachten tot duidelijk is wat er precies is gebeurd", zegt Luiten, die zijn medeleven betuigt aan nabestaanden.

   Jetten zei onder andere dat demonstreren op de snelweg, door boeren maar bijvoorbeeld ook door milieuactivisten, "desastreuze gevolgen kan hebben".

   Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina. 

2. Eindelijk regen op komst, maar enorme neerslagtekort blijft

   Er is regen onderweg naar Brabant, maar het merendeel van de provincie moet daar nog even geduld voor opbrengen. Dat zegt weerman Floris Lafeber van Weerplaza. "Die nattigheid valt vooral dinsdag en woensdag. Dat is geen overbodige luxe, want we zitten nu al op een neerslagtekort van 300 millimeter."

   Dat tekort is weliswaar geen record, dat werd vijftig jaar geleden gezet, in 1976. "Ook toen hadden we een extreem warme en droge zomer en hadden we een tekort van 360 millimeter", zegt Lafeber. "Maar de zomer is nog niet voorbij en we zijn in elk geval al voorbij 2018, toen we ook een droge zomer hadden."

   Niet genoeg
   Zaterdag zijn in West- en Midden-Brabant al enkele spatjes gevallen. "Dit is nauwelijks noemenswaardig", zegt de weerman van Weerplaza. "Dinsdag valt er aanzienlijk meer regen. Ik verwacht zo'n tien millimeter. Een dag later is dat tussen de vijf en tien millimeter. De natuur snakt ernaar, maar het blijft een druppel op een gloeiende plaat."

   Door die regenbuien dinsdag en woensdag is er ook meer bewolking en minder zon. Waar het zaterdag nog broeierig warm kan worden, met plaatselijk 30 graden, zakt de temperatuur zondag naar 23 tot 25 graden.

   Wisselvallige week op komst
   "De wind komt dan uit het noordwesten en die verkoelt. De rest van de komende week krijgen we normaal zomers

3. Automobilist rijdt met 150 kilometer per uur door woonwijk en crasht

   Een automobilist moest vrijdagnacht zijn rijbewijs inleveren bij wijkagenten van de Tilburgse politie. Hij reed met een snelheid van meer dan 150 kilometer per uur door een woonwijk in Goirle. 

   De bestuurder maakte meerdere verkeersovertredingen. De auto kwam uiteindelijk tot stilstand op het gras bij het Van Hogendorpplein. De bestuurder zou zo hard hebben gereden dat deze de bocht niet kon halen en met de auto een boom raakte en vervolgens crashte. 

   "Het enige pluspuntje was dat de bestuurder niet onder invloed was", laten de wijkagenten weten op Instagram.

4. Man (52) uit Werkendam omgekomen door geweld, verdachte (41) vast

   Een 52-jarige man uit Werkendam is vorig weekend door geweld om het leven gekomen, meldt de politie zaterdagochtend. Een 41-jarige man is aangehouden op verdenking van mogelijke betrokkenheid bij de dood van het slachtoffer.

   De verdachte is vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die heeft besloten dat hij langer vast blijft zitten, maakt de politie zaterdag bekend.

   Slachtoffer gevonden in pand aan Merwestraat
   Het slachtoffer werd in de nacht van vrijdag 7 op zaterdag 8 augustus zwaargewond gevonden in een pand aan de Merwestraat in Werkendam. De man werd met spoed naar een ziekenhuis gebracht, maar overleed nog diezelfde nacht aan zijn verwondingen.

   De politie heeft de volgende dag de verdachte aangehouden, die op het moment van het geweld in hetzelfde pand aanwezig was. Hoe het slachtoffer precies om het leven is gekomen, is niet naar buiten gebracht. De politie doet nog onderzoek.

5. Politiebond: reflectie nodig op boerenacties na dodelijk ongeluk op de A59

   Politievakbond ACP wil dat er met het lokale gezag wordt gereflecteerd op de handhaving rond de boerenacties op snelwegen richting Den Bosch, na het dodelijke ongeluk dat vrijdag plaatsvond op de A59 bij Heesch. Dat ongeval gebeurde in de staart van een file die was ontstaan door trekkers op de snelweg.

   De vakbond noemt het "diep en diep triest" dat er twee doden zijn gevallen, en wil dat wordt gereflecteerd "over hoe dit heeft kunnen gebeuren". Tractoren mogen niet op de snelweg rijden, maar het Openbaar Ministerie en de politie hadden eerder al aangegeven de trekkers niet tegen te houden, vanwege het demonstratierecht.

   ACP snapt kritiek op politie
   De ACP zegt te snappen dat kritiek zich richt op de politie, omdat die niet zou hebben gehandhaafd. Maar volgens de politiebond stelt het lokale gezag, en dus de burgemeester, het handhavingsplan op. "De politie geeft slechts advies en beslist er zelf niet over", aldus de woordvoerder.

   Als het aan de ACP zelf ligt, vindt er bij toekomstige boerenacties meer handhaving plaats. Actievoerders die met tractoren de snelweg op gaan, dragen daarvoor uiteindelijk zelf verantwoordelijkheid, zegt de woordvoerder. "De actievoerders kunnen zelf ook het risico inschatten en zich afvragen of dat slim is", stelt hij.

   Reactie van Farmers Defence Force
   Eerder vandaag zei vicevoorzitter Jos Ubels van actiegroep Farmers Defence Force (FDF) dat het verband tussen het ongeluk en de boerenacties niet terecht is. "We zijn er altijd voor dat het veilig en netjes verloopt, voor boeren en burgers. Maar op dit moment wordt een rechtstreeks verband getrokken tussen het protest in Den Bosch en het ongeluk", zei Ubels.

   Een woordvoerster van de politie laat zaterdag weten dat het onderzoek naar de toedracht van het ongeluk nog loopt. Het is nog niet duidelijk wanneer er meer informatie kan worden gedeeld. "Onze collega's gaan heel secuur te werk", aldus de woordvoerster. Bij het ongeluk raakten ook zes mensen gewond. Ook over de ernst van hun verwondingen wil de politie zaterdag nog niets zeggen.

   Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina. 

6. A67 tijd lang dicht, vrachtwagen schiet over vangrail en kantelt op wal

   Een vrachtwagen is zaterdagochtend op de A67 bij Geldrop over de vangrail geschoten, gekanteld en op de wal langs de snelweg terechtgekomen.

   Hoe dit kon gebeuren, wordt nog onderzocht. Of de chauffeur bij het ongeluk gewond is geraakt, is niet bekend.

   Snelweg dicht voor berging
   Vanwege de bergingswerkzaamheden werd de A67 in de richting van Eindhoven afgesloten tussen de afrit Someren en knooppunt Leenderheide. Rond halfeen 's middags was allelen de rechterrijstrook nog dicht. 

7. Dit weten we over het dodelijke ongeluk op de A59 bij Heesch

   Twee mensen zijn vrijdag om het leven gekomen bij een ernstig ongeluk op de A59 bij Heesch. Zes anderen raakten gewond. Het ongeluk gebeurde in de staart van een file die was ontstaan door tractoren die onderweg waren naar een boerenprotest in Den Bosch. De politie laat zaterdagochtend weten nog bezig te zijn met het onderzoek naar het ongeluk. Wat is er precies gebeurd?

   Wat gebeurde er?
   Het ongeluk gebeurde rond half tien 's ochtends op de A59 bij Heesch, in de richting van Den Bosch. Bij de botsing waren vier auto's betrokken. Twee mensen kwamen om het leven. Het gaat om een 71-jarige man en een 72-jarige vrouw uit Oss.

   Ook zes andere mensen raakten gewond. Over de ernst van hun verwondingen is nog niets bekend.

   Hulpdiensten kwamen massaal naar de plek van het ongeluk. Onder meer werd een traumateam ingezet. De A59 werd afgesloten vanaf knooppunt Paalgraven richting Den Bosch. De weg bleef uren dicht.

   Hoe kon het ongeluk gebeuren?
   Dat is nog niet duidelijk. De politie onderzoekt de oorzaak van de botsing.

   Wel is duidelijk dat het ongeluk gebeurde in de staart van een file die was ontstaan door tractoren. Honderden boeren waren vrijdag onderweg naar Den Bosch voor een protest bij het provinciehuis.

   Of de file die door de tractoren ontstond een rol heeft gespeeld bij het ongeluk, wordt nog onderzocht.
   

   
   Waarom reden er zoveel tractoren op de snelweg?
   De boeren kwamen vanuit verschillende delen van het land naar Den Bosch. Daar protesteerden ze tegen het plan van de provincie om de vergunningen van vijf pluimveebedrijven in te trekken. Hier kun je het verslag van de dag teruglezen.

   Om bij het provinciehuis te komen, reden veel boeren over de snelweg. Dat mag niet: landbouwvoertuigen mogen niet op autosnelwegen rijden. De politie had vooraf gezegd de tractoren niet tegen te houden zolang ze de snelweg niet blokkeerden of gevaarlijke situaties veroorzaakten.

   Later verklaarde de politie dat er zowel 's ochtends als 's middags was geprobeerd tractoren van de snelweg te weren. Omdat de massale toestroom volgens de politie relatief veilig verliep, werd het rijden op de snelweg uiteindelijk gedoogd. De Commissaris van de Koning, Ina Adema, ging vrijdag kort in op het ongeluk.

   De commissaris van de Koning Ina Adema ging kort in op het ongeluk vrijdag. Bekijk hier de beelden:

   Kon de politie dan niet ingrijpen?
   

   Het Openbaar Ministerie (OM) benadrukt inmiddels dat er geen landelijke regel bestaat dat de politie bij demonstraties niet mag ingrijpen. Demonstreren is een grondrecht, maar als er gevaar of andere onacceptabele situaties ontstaan, kan het lokale gezag optreden.

   Ook voor tractoren op de snelweg geldt volgens het OM dat per situatie wordt bekeken wat er moet gebeuren. Tractorbestuurders zijn zelf verantwoordelijk voor het naleven van de verkeersregels en kunnen strafrechtelijk worden aangepakt als ze toch de snelweg op gaan.

   De politie zegt dat de situatie ingewikkeld was omdat de boeren door meerdere gemeenten reden. Per gemeente maken burgemeester, politie en OM samen een afweging.

   Verkeersadvocaat Bert Kabel zei vrijdag dat de politie volgens hem veel eerder moeten ingrijpen. Volgens hem is het onbegrijpelijk dat het demonstratierecht als reden wordt aangehaald om niet direct te handhaven. 

   Wat gebeurde er na het ongeluk?
   Het dodelijke ongeluk overschaduwde het boerenprotest in Den Bosch. Bij het provinciehuis werd een moment van stilte gehouden voor de slachtoffers. Ook werd het programma buiten tijdelijk stilgelegd en ging de muziek uit.

   Later werden boeren opgeroepen om niet via de snelweg naar huis te rijden. Ook FDF-voorman Mark van den Oever riep boeren daartoe op.

   Premier Rob Jetten noemt het "geen goed signaal" dat de politie vooraf had aangekondigd niet op te treden tegen tractoren die over de snelweg reden. Hij vindt dat politie, OM en burgemeester moeten bespreken hoe het zo mis kon gaan.

8. Eindelijk gesprek tussen provincie en boeren: 'Ze is welkom voor koffie'

   Gedeputeerde Saskia Boelema (D66) gaat alsnog in gesprek met de vijf Brabantse pluimveehouders van wie de provincie de vergunning wil intrekken. De boeren staan daarvoor open. "We verwelkomen haar met een goede bak koffie", zegt pluimveehouder Frank Rooijakkers uit Helenaveen.

   Het gesprek is een vervolg op het debat van vrijdag over de vergunningen, waarin Provinciale Staten Boelema terugstuurden naar de tafel met de boeren.

   De gedeputeerde zegt dat ze die gesprekken nu daadwerkelijk wil voeren. "Ik heb vorige week al laten weten dat ik graag met hen in gesprek wil gaan en dat dat ook al in gang is gezet", zegt Boelema.

   Boeren vroegen al veel eerder om gesprek
   Rooijakkers en de andere boeren hadden dit gesprek al veel eerder willen hebben. "We hebben al meteen na het intrekkingsverzoek een uitnodiging de deur uitgedaan. Ga alsjeblieft een keer met ons in gesprek. Wij hebben de hele tijd de deur open gehad", zegt hij.

   Toch komt het gesprek voor de boeren laat. De provincie vroeg de pluimveehouders eerder om met plannen te komen om de stikstofuitstoot terug te dringen. Vervolgens hoorden ze acht maanden niets. Uiteindelijk kregen ze te horen dat hun plannen onvoldoende waren en dat er geen andere mogelijkheid was dan het intrekken van de vergunning.

   Boelema heeft daar eerder haar excuses voor aangeboden. Ook nu wordt haar gevraagd waarom ze niet eerder persoonlijk met de boeren om tafel is gegaan. "Dit is hoe het gelopen is", zegt ze. Volgens haar hebben juristen van de provincie wel contact gehad met de juristen van de boeren. "Het is ook niet ongebruikelijk dat dit soort dingen eerst tussen onze juristen en die van hen worden gedeeld."

   Kans op oplossing blijft klein
   Het gesprek betekent volgens Boelema niet dat het intrekken van de vergunningen van tafel is. De provincie wil op 1 oktober een ontwerpbesluit nemen. De plannen die de boeren eerder hebben ingediend, zijn volgens de gedeputeerde onvoldoende.

   "We gaan opnieuw de gesprekken aan", zegt Boelema. "Maar ik heb ook eerlijk uitgelegd dat er een kleine kans is dat dat tot een heel ander inzicht leidt."

   'Hele tijd deur open gehad'
   Rooijakkers is daar niet gerust op. Volgens hem weten de boeren nog steeds niet welke vermindering van de uitstoot voldoende zou zijn om hun vergunning te behouden. "We hebben totaal geen maat. Wanneer kan ons plan door en wanneer zouden we moeten stoppen?" vraagt hij zich af.

   Toch is hij blij dat Boelema nu zelf met de boeren wil praten. "Ja natuurlijk, ze is welkom", zegt hij. "We hebben de hele tijd de deur open gehad."

   Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina. 

9. Hoofdrol in nieuwe Disney-musical in Londen voor Vajèn van den Bosch

   Actrice Vajèn van den Bosch uit Oijen is vanaf komend voorjaar op West End te zien in de nieuwe Disney-musical The Greatest Showman. Dat heeft Disney bekendgemaakt op de eerste dag van D23, een groot fanevent dat jaarlijks in Californië plaatsvindt.

   De 28-jarige actrice was afgelopen voorjaar ook al enkele weken te zien tijdens een eerste proefperiode van de voorstelling in Bristol, maar soms worden er na zo'n proefperiode voor de grote première op West End nog acteurs gewisseld. Het is de eerste keer dat een Nederlandse actrice op West End deel uitmaakt van de originele cast van een nieuwe musical.

   'Zo enorm op gehoopt'
   Eindelijk mag Van den Bosch met de buitenwereld delen wat ze zelf al een paar weken wist.  "Ik had hier zo enorm op gehoopt nadat we begin mei in Bristol onze laatste show speelden", legt ze uit. "Ik heb het wel meteen met mijn ouders gedeeld. Zij leven altijd met mij mee en ze weten hoe graag ik dit wilde."

   Van den Bosch werd afgelopen najaar gevraagd of zij auditie wilde doen voor de eerste speelperiode in Bristol. "Het gebeurt eigenlijk nooit dat Nederlanders voor zo'n proeftijd op de radar staan. Maar een Duitse casting director dacht aan mij omdat ik daar in een aantal voorstellingen heb gestaan."

   In Bristol werd de show helemaal vanaf nul opgebouwd. "Ik stond daar naast de componisten, Justin Paul en Benji Pasek", vertelt Van den Bosch. "Dat zijn zulke grote namen in de muziekwereld. Zij hebben zo bizar veel prijzen gewonnen." The Greatest Showman gaat over P.T. Barnum, die in de negentiende eeuw door de VS reisde met een groot circus vol paradijsvogels.

   Rol als Jenny Lind
   De musical is gebaseerd op de gelijknamige film uit 2017, waarin Hugh Jackman, Zac Efron en Zendaya de hoofdrollen spelen. Van den Bosch vertolkt de rol van zangeres Jenny Lind, die de ster van het circus van showman P.T. Barnum wordt. De voorstelling is vanaf het voorjaar te zien in het Theatre Royal Drury Lane in Londen.

   Van den Bosch was in Nederland onder meer te zien in hoofdrollen in Frozen, Les Misérables, The Sound of Music, Mary Poppins en Shrek. In Duitsland speelde de actrice onder meer in Tarzan (in Stuttgart) en Wicked (in Hamburg).

   Trots op jezelf
   "De filmversie uit 2017 heeft zoveel voor mensen betekend", vertelt Van den Bosch. "Bij de artiestenuitgang stonden elke avond mensen die ons vertelden dat ze alle nummers uit het hoofd kennen en dat ze kracht en hoop halen uit de boodschap dat je trots op jezelf mag zijn, wie je ook bent."

   Toen de musical in Bristol goed liep, hoopte Van den Bosch dat ze mee zou mogen naar Londen. "Dat is geen vaststaand gegeven", legt ze uit. "Maar het was inmiddels wel mijn grootste wens geworden. Bovendien staan we op West End in het mooiste theater ter wereld."

   Nederlandse fans
   De actrice gaat voor de productie naar Londen verhuizen. "Ik heb daar voor de repetities al zeven weken geleefd, maar nu kan ik echt gaan ervaren hoe het leven daar is", lacht ze. "Het voelt nog zo onwerkelijk en surrealistisch. En ik vind het ook retespannend. Ik ben een enorme perfectionist en als je hier op een podium staat, zijn er nog meer ogen op je gericht dan in Nederland."

   Sowieso hoopt ze dat er veel Nederlanders naar de show komen kijken. "In Bristol wachtten elke avond wel een paar landgenoten mij bij de uitgang op. Het voelt heel bijzonder dat mensen zo'n afstand voor mij reisden. Ook voor de Nederlandse fans ga ik er in Londen álles uitslepen wat erin zit - en méér."

10. Drie mannen beroven vrouw in park in Breda

    Een 43-jarige vrouw is vrijdagnacht met geweld beroofd in het Valkenbergpark in Breda. Rond kwart voor één 's nachts werd ze aangesproken door een man, die om geld vroeg.

    Toen de vrouw niet op dat verzoek inging, kwamen er twee andere mannen bij staan. Met zijn drieën sloegen ze de vrouw en namen ze vervolgens waardevolle spullen van haar mee.

    Politie doet onderzoek
    De politie doet onderzoek naar de beroving en roept getuigen op zich te melden. Ook mensen die camerabeelden hebben van het moment worden gevraagd contact op te nemen met de politie.

11. Jonge boeren stoppen samenwerking met provincie: 'Grens bereikt'

    Het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK) zet per direct de samenwerking met de provincie Noord-Brabant stil. De jonge boeren zijn het niet eens met het voornemen om de vergunningen van vijf Brabantse pluimveehouders in te trekken.

    Na de Statenvergadering vrijdag werd opnieuw duidelijk dat de provincie de vergunning voor de vijf boeren wil intrekken. Vanuit oppositiepartijen en de boerensector is de kritiek op het besluit groot. Veel boeren demonstreerden bij het provinciehuis. Ook BAJK vindt dat "een principiële grens is bereikt".

    BAJK trekt aan de noodrem
    Lotte van Heesbeen, interim-voorzitter van BAJK, legt uit dat de samenwerking tussen de belangenorganisatie voor jonge boeren en de provincie daarom stopt. Er wordt bijvoorbeeld niet meer overlegd over bestaande dossiers. Dat besluit geldt voor onbepaalde tijd.

    "We hebben steeds opnieuw gekozen voor overleg, ook wanneer dat moeilijk was. Maar het voornemen om rechtsgeldig verleende vergunningen in te trekken, gaat voor ons alle grenzen over", aldus Van Heesbeen.

    Debat in Provinciale Staten
    Van Heesbeen was vrijdag ook een van de insprekers in het debat van de Provinciale Staten over het plan om de vergunningen in te trekken. Toen werd al duidelijk dat BAJK geen vertrouwen meer had in een goede samenwerking met de provincie.

    Van de rechter moet de stikstofuitstoot van de vijf boerenbedrijven binnen één jaar heel fors naar beneden, omdat die uitstoot te veel schade aan de omliggende kwetsbare natuur veroorzaakt. Volgens de provincie is er geen andere oplossing dan die bedrijven te sluiten. Daarover werd gedebatteerd. 

    Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina. 

12. Oma verkracht, opa dwangarbeider: voor altijd getekend door de oorlog

    Op 4 (Dodenherdenking) en 5 mei (Bevrijdingsdag) staan we uitgebreid stil bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Maar voor Nederlanders in Nederlands-Indië (het huidige Indonesië) kwam de bevrijding pas op 15 augustus 1945, na de capitulatie van Japan. Op steeds meer plekken in Brabant wordt daarbij stilgestaan. "Er werd thuis niet of nauwelijks gesproken over wat hen is overkomen. Het Indisch zwijgen."

    Hans van de Ven (63) uit Udenhout komt uit een echt militair geslacht. Zijn vader Jacques zat als matroos bij de marine en zijn opa Johan was sergeant in het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). Zelf schopte hij het tot kapitein bij de Koninklijke Marechaussee, maar is inmiddels met pensioen.

     

     

    Gezin uit elkaar gescheurd door oorlog
    Die militaire achtergrond is van grote invloed op de levensgeschiedenis van de familie. Opa Jacques Hoevelaken treedt toe tot het KNIL en leert in Nederlands-Indië zijn Indische vrouw Elizabeth van Hoof kennen. Ze trouwen en krijgen samen zes kinderen, drie jongens en drie meisjes, van wie zijn moeder Willy de oudste is.

    Als de Japanners in 1942 de Nederlandse kolonie aanvallen, wordt het gezin uit elkaar gescheurd. Oma Elizabeth en moeder Willy belanden in een kamp, de rest van de kinderen wordt ondergebracht bij gastgezinnen. "Ze hebben in het kamp een afschuwelijke tijd meegemaakt. Mijn oma is verkracht door de Japanners en kreeg een kind. Dat heeft ze afgestaan, ze wilde er niets mee te maken hebben", zegt Hans.

    Het heeft haar voor het leven getekend. Volgens Hans heeft ze er nooit met een woord over gesproken. "Ze was heel erg teruggetrokken. Op feestjes zat ze alleen maar, zei niets. Die heeft er echt iets aan overgehouden."

    Opa dwangarbeider aan de Birma-spoorlijn
    Niet alleen oma hult zich in stilzwijgen over wat haar is overkomen, ook zijn opa houdt de kaken stijf op elkaar. "Hij is gevangengenomen en heeft als dwangarbeider aan de Birma-spoorlijn moeten werken. Hij kwam graatmager terug en moet een vreselijke tijd hebben gehad."

    Deze ruim 400 kilometer lange spoorlijn, die door krijgsgevangenen en dwangarbeiders tussen 1942 en 1944 is aangelegd in Thailand en Birma, wordt ook wel de dodenspoorlijn genoemd. Naar schatting 100.000 van hen komen om door uitputting, honger, mishandeling en ziektes.

    Het gezin vertrekt na de oorlog naar Nederland, maar opa moet alweer snel terug. De onafhankelijkheidsstrijd is uitgebroken in Nederlands-Indië en er volgt een bloedige strijd die vier jaar duurt. In 1949 vertrekken de Nederlanders definitief en heet de voormalige kolonie voortaan Indonesië.

    Moeder vluchtte in fantasieverhalen
    Hans probeert te praten met zijn moeder over haar kampverleden, maar ook zij laat weinig los. "Ze vertelde flarden. Maar als je verder vroeg, dan kwamen de meest fantastische verhalen waar niks van klopte. Alsof ze in een soort droomwereld vluchtte om maar niet er aan terug te denken."

    Zijn moeder is twintig jaar geleden overleden en was volgens Hans "een echt lieve vrouw, die niemand kwaad deed". Maar in 1970 komt zijn broer thuis met een vriend en ze ontploft. "Ze zag direct dat het een kind was van een Japanner en een Indonesische. 'Die komt er niet in', riep ze. Ik heb haar nog nooit zo boos gezien. Terwijl hij er zelf natuurlijk ook niets aan kon doen en zijn moeder waarschijnlijk hetzelfde was overkomen als mijn oma. Dat trauma moet heel diep hebben gezeten."

    Dat verleden en die verschrikkingen moeten niet worden vergeten. Samen met Humphrey Martherus en Marjet Pals heeft hij vijf jaar geleden het Burgerinitiatief Nederlands-Indië Herdenking Tilburg opgezet om een jaarlijkse herdenking te houden in het Vrijheidspark in de stad. "We hebben het over 4 en 5 mei, maar in Nederlands-Indië duurde de oorlog tot 15 augustus. Ook dat waren Nederlanders, die onder het juk van de Japanners gebukt gingen. Daarbij stilstaan was hard nodig. Het is mooi te zien dat er vorig jaar ongeveer driehonderd mensen bij aanwezig waren."

    De herdenking begint deze zaterdagavond om zeven uur in het Vrijheidspark in Tilburg. Hieronder vind je een overzicht van andere herdenkingen die vandaag worden gehouden in Brabant.

13. Brand verwoest huis Helmond: bewoners snel buiten, woningen buren ontruimd

    Een huis aan het Tubapad in Helmond is vrijdagnacht door brand verwoest. Het vuur werd rond kwart voor vier 's nachts ontdekt. De bewoners konden op tijd buiten komen. Twee woningen naast dit huis werden voor de zekerheid ontruimd. 

    Het vuur ontstond beneden en woedde korte maar hevig. Door de hitte sprongen alle ramen. De brandweer had het vuur snel onder controle.

    Een van de bewoners had de brand zelf ontdekt. Hoe die kon ontstaan, wordt onderzocht. De geëvacueerde bewoners van de twee huizen naast deze woning mochten in de loop van de nacht terug naar huis. 

14. Richard zag een kale eekhoorn in z'n tuin, Frans weet wat er aan de hand is

    Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan veel vlinders, maar ook aan een giftige rups waarvan vooral vogels een broertje dood hebben. Daarnaast een kale eekhoorn met een behaarde staart, een zoemend geluid gemaakt door een vlinder en een huismoeder tussen de bloempotten. Deel twee van deze Stuifmail wordt zondagochtend gepubliceerd. 

    Richard zag een kale eekhoorn: wat is er aan de hand?
    Richard Scholten zag een kale eekhoorn (helaas geen foto), maar die eekhoorn had wél gewoon een behaarde staart. Wat kan er aan de hand zijn, is zijn vraag.

    Vaak denkt men dat zo’n kale eekhoorn ziek is, maar dat hoeft niet zo te zijn. Ook niet als eekhoorns kale staarten hebben. Natuurlijk kan kaalheid bij eekhoorns ontstaan doordat ze last hebben van parasieten, zoals vlooien of mijten. Ook kunnen eekhoorns last van haarverlies hebben vanwege een schimmelinfectie, stress of gevechten. Het hoeft dus niet altijd een gevolg te zijn van ziekte.

    Groot haarverlies kan ook ontstaan door gewoon (staart)rui, maar ook door op zijn Engels gezegd fur slip. Dat betekent 'verlies van haar na vastpakken', bijvoorbeeld bij territoriumgevechten.

    Zo’n kale haarplek op de staart kan ook nog eens verergerd worden door krabben. Dit leidt dan weer tot vervelende wondjes. Op territoriumgevechten en het jaarlijks haarverlies door het wisselen van vacht na, kunnen de hierboven genoemde andere oorzaken leiden tot een verminderde gezondheid.

    Mocht er sprake zijn van een schimmelinfectie, dan is dat wel vervelend. Zo'n infectie kan namelijk leiden tot necrose (afsterven) van de staart. Als dat gebeurt, wordt het leven van zo’n eekhoorn gevaarlijk, want de staart is zeer essentieel voor overleving en vervult meerdere functies.

    De staart dient als roer en evenwichtsorgaan bij het springen, maar ook als paraplu of parasol tegen weersomstandigheden. Daarnaast is het een warme deken tijdens de slaap en communicatiemiddel om emoties te tonen aan soortgenoten. Gelukkig heeft de eekhoorn bij Richard nog wel een mooi begroeide staart. 

    Welke vlinder komt er uit de gefotografeerde rups?
    Carool IJpelaar zag in Baarle-Nassau een rups op een plant. Ze vraagt zich af welke vlinder uit deze rups zal komen. Wat ze gezien heeft, is wat wij een zebrarups noemen.

    De zebrarups heeft zijn naam te danken aan de opvallende dwarsstrepen die ze hebben over heel hun lichaam. Natuurlijk is het niet helemaal hetzelfde, want zebra’s hebben zwartwitte strepen en deze rupsen hebben felgele en zwarte strepen. Maar dankzij dit ezelsbruggetje onthouden veel mensen de naam van deze rupsen.

    Voor veel rovers, zoals vogels, zijn de felgele en zwarte strepen een goede waarschuwing. De zebrarupsen eten van planten met de naam jakobskruiskruid. Dat bevat giftige stoffen. De rupsen nemen die giftige stoffen op en worden daardoor ook giftig.

     

     

    Dankzij die zebra-achtige strepen laten de vogels deze zebrarupsen links liggen. Later gaan de rupsen verpoppen en daaruit komen heel mooie vlinders: de jakobsvlinders, ook wel sint-jacobsvlinders genoemd. Dankzij de mooie felrode en zwarte kleuren weten de vogels dat die vlinders giftig zijn. 

     

    Sint-jacobsvlinders zijn dagactieve nachtvlinders uit de grote familie van de spinneruilen, maar dan uit de onderfamilie van de beervlinders zoals bijvoorbeeld ook de Spaanse vlag.

    Wat vliegt daar heel snel en zoemend door de tuin van Mario?
    Mario Mulders zag 'iets groen met bruin' heel snel door de tuin vliegen. Hij vraagt zich af wat het was. Gelukkig maakte Mario een heel duidelijke foto, want met alleen deze beschrijving had ik niet echt veel kunnen doen.

    Wat hij gezien heeft, is een glasvleugelpijlstaart. Wat je op de foto van Mario ziet, is een lichaam waarbij duidelijk de kleuren lichtbruin, rood en wit opvallen, maar ook de doorzichtige vleugels.

    Soms lijkt deze vlinder met zijn doorzichtige vleugels een beetje op een fors uitgevallen hommel. Maar als je de kans krijgt om het insect goed te bekijken, zie je dat het een vlinder is.

    Mario heeft een wat ouder exemplaar vastgelegd, want glasvleugelpijlstaarten hebben in eerste instantie geen doorzichtige vleugels. Die krijgen ze tijdens hun eerste vlucht, want dan vallen de schubben van de vleugels. 

    Vlinders hebben schubben die als dakpannetjes over elkaar heen liggen. Die schubben hebben onder meer isolatie als functie. Ze houden de vlinders warm en beschermen hun lichaam. Daarnaast helpen ze de vlinders om stil en soepel te kunnen vliegen en bevatten ze kleurstoffen. Vandaar dat deze vlinders schubvleugeligen worden genoemd.

    Glasvleugelpijlstaarten wilden meer op 'gevaarlijke' hommels lijken (mimicry). Daarom hebben ze hun schubben op de vleugels in de loop van de tijd afgeschud. Daarnaast maken ze, net zoals hommels, een zoemend geluid. Ze doen dit met hun vleugels, die zo'n zeventig tot tachtig keer per seconde op en neer gaan.

    Door deze razendsnelle beweging begint de lucht om hun vleugels te trillen, wat resulteert in een hoorbare zoemtoon. Perfect het geluid dat bij hommels hoort. Kort na het afschudden van de schubben op de vleugels, verschijnen langs de randen van de voor- en de achtervleugel brede roodbruine zomen.

    Deze prachtige dagactieve nachtvlinder behoort, net zoals de kolibrievlinder, tot de mooie familie van de pijlstaarten.

    Welke vlinder kruipt daar tussen de bloempotten?
    Anke Vischer vond samen met zoontje Tobias een nachtvlinder tussen de bloempotten. Ze zijn benieuwd om welke nachtvlinder het ging. Volgens mij is de naam van deze nachtvlinder huismoeder.

    Omdat de foto niet helemaal scherp is, heb ik dit nog even gecheckt bij OBS. Ook daar wordt huismoeder aangegeven. Deze veel voorkomende nachtvlinder heeft al eeuwenlang deze naam. Waarschijnlijk is deze ontstaan doordat de vlinder vaak in en rond huizen wordt gezien. Maar de naam kan ook ontstaan zijn omdat deze nachtvlinders aangetrokken worden door licht. 

    In de zomermaanden vliegen ze gemakkelijk door open ramen en deuren van huizen naar binnen, waar ze vaak rustig achter gordijnen of op donkere plekken blijven zitten. De wetenschappelijke naam, die Linnaeus gaf, is noctua pronuba. Noctua betekent uil of nacht in het Latijn en pronuba betekent bruidsmeisje.

    Dit laatste verwijst naar de gewoonte om nachtvlinders met opvallend gekleurde achtervleugels, zie de foto hieronder, vrouwennamen te geven.

    Op het menu van de huismoeder-nachtvlinder staat nectar van allerlei soorten planten. Daarnaast eten ze graag rottend fruit.

    Huismoeders zijn niet alleen in de nacht actief, ook overdag. De rupsen van de huismoeder-nachtvlinder, groene of bruine, overwinteren en zijn dus vrij laat in het jaar nog te zien. Je kunt ze zelfs midden in de winter tegenkomen bij mooi, zacht winterweer.

    Na de winter vindt de verpopping in de grond plaats. Na de verpopping komt een van de meest voorkomende nachtvlinders in ons land tevoorschijn.

    Waarom wil deze vlinder telkens naar binnen komen?
    Gertie Meisen vraagt zich af waarom de nachtvlinder, die zij fotografeerde, steeds bij haar thuis naar binnen vloog. 'Haar' nachtvlinder, een mannetje-plakker, wordt net zoals alle andere nachtvlinders sterk aangetrokken door licht.

    Normaal gebruiken nachtvlinders de maan en de sterren om hun weg te vinden. Ofwel :ze navigeren via die hemellichamen. Het vele kunstlicht dat tegenwoordig bij huizen hangt, brengt hun ingebouwde kompas als het ware in de war.

    De maan en de sterren zijn ver weg, dus zijn kunstlichten op dat moment de felste lichtbronnen. Daardoor raken deze vlinders de weg kwijt. Ze blijven dan in cirkels rond die lichtbron zwerven.

    Tot slot draaien de vlinders in een spiraalvorm steeds dichter naar de lamp toe en verbranden daarbij soms. Vooral blauw licht en uv-licht trekt heel veel insecten, dus ook (nacht)vlinders aan, omdat ze die lichten goed kunnen zien.

    Wil je voorkomen dat (nacht)vlinders sterven bij de buitenverlichting, dan kun je twee dingen doen: het buitenlicht in de nacht doven, of minder strek licht gebruiken. Bijvoorbeeld geel of oranje licht.

    Beide kleuren zijn warme lichtbronnen, die zeker veel minder (nacht)vlinders aantrekken. Wil je er meer over lezen? Lees dan verder bij de Vlinderstichting.

15. SM-meesteres en fotograaf maken opvallende kunst over BDSM

    Wat gebeurt er als je een sekswerker en een kunstenaar bij elkaar zet? Jawel, dan gebeurt er iets spannends. Dat moeten de samenstellers van de tentoonstelling Sexhibition in Den Bosch ook gedacht hebben. Door middel van speeddaten werden zeven sekswerkers en kunstenaars aan elkaar gekoppeld. SM-meesteres Eve* en kunstenaar Hanneke Wetzer werden een koppel dat perfect bij elkaar paste. Dat zorgde voor bijzondere foto's en goede gesprekken.

    Hanneke, kunstenaar en fotograaf, wist helemaal niets van het werk van SM-meesteres Eve, die tegen betaling zorgt dat mensen die dat willen, zich onderdanig opstellen. BDSM heet dat, een verzamelterm voor seksuele praktijken waarbij onderwerping en machtsuitwisseling een rol spelen.
    
    Hanneke: ”Ik ben dus, na lange gesprekken, een keer met Eve mee geweest naar zo’n BDSM sessie. Ik wilde eens meemaken hoe dat nu gaat tussen zo’n meesteres en een sub (onderdanige). Ik wist niet wat ik ging tegenkomen, maar ik wilde het wel vastleggen, als een fly on the wall. Observeren en voelen wat de sfeer is.”

    En dat lukte wonderwel erg goed. Hanneke zat in dezelfde ruimte als waar Eve bezig was met haar klant en werd amper opgemerkt. Eve vergat dat ze een toeschouwer had: "We waren aan het einde van de sessie en ik keek op en zag haar in een hoekje zitten. Ze bleek al een half uur klaar te zijn met fotograferen. Maar ik zat zo in mijn spel dat ik het niet had gemerkt." Hanneke: "Het erbij zijn voelde als een soort roes waar fantasiewereld en realiteit door elkaar heen vloeien, op de foto's is dat goed te zien."

    Terwijl op de monumentale eerste verdieping van poppodium Willem Twee de Sexhibition wordt opgebouwd, vertelt Meesteres Eve dat het imago van BDSM nog steeds te wensen overlaat. "Het wordt als gewelddadig en pijnlijk gezien, maar wat ik ervaar met mijn klanten is juist liefde en zachtheid. Ik hoop eigenlijk dat mensen dat ook zien aan het werk van Hanneke. Ik hoop dat ze voortaan wat zachter denken over BDSM."

    Kunstenaar Hanneke is het met haar eens: “Die zorgzaamheid was heel mooi om te zien en te voelen. Het draait volledig om consent. Niets gebeurt zonder instemming van de ander. Iets dat je in de normale wereld nog wel eens mist. Ik zou me bij Eve veiliger voelen als op het Stratumseind, waar iedereen zomaar een hand op je kont kan leggen.”

    De foto's, een drieluik, laten dus zien hoe Eve aan het werk is met haar klant. Op een hele zachte manier. Hanneke maakte op een speciale manier foto's: "Ik heb met de camera een dubbele opname gemaakt. Ik heb eerst een foto van het gezicht gemaakt en toen van de handen. Door twee keer te drukken komen ze over elkaar heen. Het moest in één keer goed zijn."

    De kunstwerken die te zien zijn op de tentoonstelling moeten het gesprek over sekswerk stimuleren, vertelt Eve. "We willen allemaal gezien worden, gehoord worden en geliefd zijn. Als je elkaar op dit niveau ontmoet dan vervagen vooroordelen. Ik hoop heel erg dat dat tussen kunstenaars en hun muze (de sekswerkers) is gebeurd, maar dat kan straks ook weer met de bezoekers. We willen echt het gesprek aangaan."

    Dat kan ook letterlijk, want niet alleen bij de tentoonstelling, maar ook bij het publieksprogramma eromheen, zijn altijd sekswerkers aanwezig waar je mee in gesprek kunt komen. Bij het kunstwerk over SM-meesteres Eve staat een brievenbus, waarin vragen aan Eve gesteld kunnen worden. Ze gaat proberen ze allemaal te beantwoorden.

    *Eve is niet de echte naam van de SM-meesteres. Haar echte naam is bij de redactie bekend.

16. Vriendinnen die ontdekten dat ze zussen zijn na vijftien jaar weer samen

    Meena Geltink (43) uit Gemert en Minal Tijssen (44) uit Made hebben elkaar na jaren weer in de armen gesloten. Dit keer niet alleen als vriendinnen, maar ook als zussen. De twee kwamen er nog maar pasgeleden via een DNA-test achter dat hun band veel verder gaat dan vriendschap. Het werd een emotioneel weerzien.

    Minal en Meena groeiden op in verschillende weeshuizen in India en werden als baby allebei geadopteerd door Nederlandse adoptiegezinnen. Meena groeide op in Deventer, Minal in Made. Toevalligerwijs ontmoetten ze elkaar in hun tienerjaren, maar hadden er geen idee van dat ze familie van elkaar waren.

    Contact verwaterde na jaren vriendschap
    Ze werden de beste vriendinnen, tot het contact verwaterde. Meena verhuisde jaren later naar Gemert en Minal emigreerde naar Frankrijk. De twee spraken elkaar voor het laatst via e-mail toen ze 28 waren.

    Tot het moment dat Minal in 2025 besloot haar DNA vast te leggen, uit nieuwsgierigheid naar haar roots. Meena bleek haar zus. Via Facebook kwamen de twee weer met elkaar in contact.

    Ontmoeting
    Deze week was het dan zover: Minal kwam vanuit Frankrijk even naar Brabant om haar zus in de armen te sluiten. In Den Bosch ontmoetten de twee elkaar weer en daarbij vloeiden wat tranen van blijdschap.

    Ondanks dat ze belangrijke momenten in elkaars leven gemist hebben, zijn ze erg gelukkig dat ze nu als zussen verder kunnen. "Ik heb altijd mensen om mij heen gehad die van mij hielden en goed voor mij zorgden, maar een deel van mij heeft zich altijd eenzaam gevoeld", vertelde Minal eerder aan de NOS.
    

    "En ja, ik heb altijd gehoopt dat ik biologische familieleden zou vinden. Met name broers of zussen. En nu gebeurde dit. Vanbinnen voelde ik dat ik niet meer alleen zou zijn."

    Ook Meena voelt zich "eindelijk compleet". "Ja, het is nogal wat, maar het voelt ontzettend goed. Het is alsof ik het missende stukje nu heb gevonden."

17. Deurnese busfabrikant Ebusco vreest voor voortbestaan

    De elektrische bussenfabrikant Ebusco uit Deurne kampt nog altijd met financiële problemen. Het bedrijf meldt bij zijn halfjaarresultaten dat inspanningen om de situatie te verbeteren 'betekenisvolle vooruitgang' laten zien, maar dat de financiële positie van Ebusco 'sterk beperkt' blijft. Dat maakt het volgens Ebusco onzeker of het zijn bedrijfsactiviteiten kan blijven voortzetten.

    Ebusco laat weten bezig te zijn met het opzetten van een duurzame oplossing voor het werkkapitaal, het geld waarmee de dagelijkse rekeningen worden betaald. Dat wil het bedrijf doen via een garantstelling van een bank voor ongeveer 30 miljoen euro.

    Gesprekken met aandeelhouder
    Verder voert Ebusco actieve gesprekken met een van zijn aandeelhouders over een liquiditeitsoplossing voor de korte termijn. Als deze opties mislukken, kan Ebusco 'in de toekomst met uitdagingen te maken krijgen bij het nakomen van zijn verplichtingen', waarschuwt het bedrijf. Ook lopen nog gesprekken met verschillende partijen over een mogelijk belang in de busactiviteiten.

    Maandag maakte Ebusco al bekend een belangrijke Duitse opdracht te zijn kwijtgeraakt: de levering van 23 bussen. Het openbaarvervoerbedrijf van de stad Potsdam beëindigde het contract, omdat Ebusco de bussen niet op tijd zou hebben geleverd. Ebusco heeft de leveringsdata herhaaldelijk uitgesteld en kon de naleving van de genoemde data niet meer geloofwaardig garanderen, stelde de Duitse klant.

    Eerder al problemen door geannuleerde orders
    Geannuleerde orders en vertraagde leveringen brachten de bussenfabrikant eerder al in financiële problemen. In april haalde het bedrijf nog ruim 27 miljoen euro aan financiering op om geplaatste orders te kunnen uitvoeren.

    Uit de resultaten blijkt dat Ebusco in de eerste jaarhelft veel minder bussen heeft geleverd aan klanten: zestien, tegen 47 in de eerste helft van 2025. Mede daardoor daalde de omzet van 28,2 miljoen euro naar 22 miljoen euro. Onderaan de streep boekte Ebusco 24,9 miljoen euro verlies, een stuk minder dan het verlies van 46,1 miljoen euro dat een jaar eerder in de boeken ging.

18. Sterretjesregen voor voor Mats Seuntjens en vriendin na verlies dochtertje

    Supporters van NAC hebben voetballer Mats Seuntjens vrijdagavond, na de wedstrijd tegen VVV Venlo, een hart onder de riem gestoken. Woensdag werd bekend dat de 34-jarige Bredanaar en zijn vriendin hun pasgeboren dochtertje hebben verloren. Op de tribunes van het Rat Verlegh Stadion fonkelden na afloop van de wedstrijd 20.000 sterretjes.

    De sterretjes werden rond minuut 85 uitgedeeld en aangestoken op het laatste fluitsignaal. De lampen in het stadion doofden, wat zorgde voor een indrukwekkend beeld en kippenvel bij de vele aanwezige supporters.

    Emotioneel moment op het veld
    Seuntjens en zijn vriendin stonden samen op het veld en werden omringd door hun ploeggenoten. De voetballer hield het niet droog. Naast de spelers van NAC bleven ook de spelers van tegenstander VVV Venlo op het veld staan om hun respect te tonen aan Seuntjens en zijn vriendin.

    Een toeschouwer omschreef het moment op X als "een van de meest aangrijpende, maar ook bijzondere momenten" die het stadion heeft meegemaakt.

    Terugkeer na afwezigheid
    Seuntjens ontbrakvorige week vrijdag al in de wedstrijdselectie voor de competitiestart tegen TOP Oss. De club liet toen weten dat zijn afwezigheid te maken had met privéomstandigheden. Vrijdagavond zat de Bredanaar weer bij de selectie en kwam hij in de tweede helft het veld in.

19. Boerenstoet kreeg politiebegeleiding op A59, vertelt boer Sjaak

    De boeren die vrijdag met hun tractoren over de A59 naar Den Bosch reden, werden daarbij begeleid door de politie. Dat zegt Sjaak Wijnen uit Wanroij, die als laatste tractor in de stoet reed. "We werden begeleid door de politie naar Uden en zo de A50 op via Paalgraven naar de A59."

    Volgens Wijnen kwamen de tractoren samen in Wanroij. Van daaruit reed de groep richting Den Bosch voor de demonstratie. Er reden volgens hem een politieauto en twee politiemotoren mee. "We hebben toestemming om over de grote weg te rijden. Dat was ook de insteek van de politie: zo snel mogelijk daar komen."

    Politie begeleidde de stoet
    De tractoren reden volgens Wijnen met zwaailichten aan. Hij zegt dat de boeren vaker met dergelijke protestacties meerijden en zich aan de aanwijzingen van de politie houden. "Ik heb al zo vaak meegereden. We luisteren altijd naar wat de politie wil."

    Wijnen reed als laatste tractor in de stoet. Het ongeluk gebeurde enkele kilometers terug, in de staart van de file. Toen hij uitstapte bij het provinciehuis in Den Bosch voor de demonstratie, hoorde hij van het ongeluk.

    "Ik vind het verschrikkelijk dat het ongeluk is gebeurd", zegt hij. Volgens Wijnen reden de tractoren niet hard. "We reden niet snel. Het is allemaal file."

    Hij vindt niet dat de boeren of de politie iets verkeerd hebben gedaan. "We hebben niks verkeerd gedaan. En de politie ook niet. Die heeft ons goed begeleid."

    Schuldvraag nog onderzocht
    Wijnen baalt er enorm van dat op verschillende plekken de schuld van het ongeluk in de schoenen van de boeren wordt geschoven. Hij vermoedt zelf dat de andere betrokken auto te hard heeft gereden: "Als je kijkt hoe de auto's in elkaar zitten, dan moet die laatste auto heel hard gereden hebben."

    De politie onderzoekt nog hoe het ongeluk precies heeft kunnen gebeuren; de exacte toedracht staat dus nog niet vast.

    'Verschrikkelijk wat daar is gebeurd'
    Volgens Wijnen was binnendoor rijden ook niet per se veiliger geweest. "We hadden ook de dorpen in kunnen rijden. Als daar een fietser oversteekt, is dat ook heel gevaarlijk."

    Wijnen heeft een rundveebedrijf en loonbedrijf in Wanroij. Hij benadrukt dat de boeren er volgens hem alles aan deden om veilig naar Den Bosch te komen. "We doen alles om op een goede manier daar te komen. Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd."

    Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina. 

20. GroenLinks en PvdA willen inspreekverbod Mark van den Oever

    Het moet Farmers Defence Force-voorman Mark van den Oever verboden worden om nog in te spreken bij vergaderingen van Provinciale Staten. Dat vinden GroenLinks en PvdA. Vrijdag ging Van den Oever volgens de partijen wederom over een grens door de situatie van boeren opnieuw te vergelijken met die van joden tijdens de Holocaust. "Dat kan niet zonder consequenties blijven."

    Naast de uitspraken die Van den Oever deed, deelde het radicale Farmers Defence Force (FDF) ook 'boerensterren' uit. De sterren zijn een duidelijke verwijzing naar de gele sterren die joden verplicht moesten dragen tijdens de Holocaust, bekend als 'Jodensterren'.

    Ster als teken van 'onderdrukking'
    Tijdens het debat over het mogelijk intrekken van vijf vergunningen van pluimveehouders, was de leider van Farmers Defence Force (FDF) één van de eenentwintig insprekers. "Vergunningen afpakken, dat deden de nazi's ook", zei Van den Oever in Provinciale Staten.

    Vrijwel direct probeerde commissaris van de Koning Ina Adema hem te onderbreken, met het verzoek 'dit soort vergelijkingen' niet te maken. Tevergeefs, want Van den Oever overschreeuwde haar. "Wij plakken vandaag deze boerenster als teken van onderdrukking", riep hij, terwijl hij een ster op zijn borst plakte.

    De actie kon op walging van meerdere partijen in Provinciale Staten, de commissaris en premier Jetten rekenen. Ook het CIDI reageerde verbolgen.

    Niet de eerste keer
    Het is niet de eerste keer dat Van den Oever vergelijkingen trekt tussen boeren en de joden tijdens de Holocaust. Met de actie van vrijdag is volgens GroenLinks en PvdA de grens bereikt.

    "Dit is stuitend voor de joodse gemeenschap in Nederland", vindt GroenLinks-Statenlid Tom Ludwig. "Dit soort uitspraken doen ontzettend veel pijn bij velen. Hij is er herhaaldelijk op aangesproken, maar hij doet er niets mee."

    Het is daarom tijd om Van den Oever te verbieden het woord in Provinciale Staten nog te krijgen, vinden de partijen. "Inspreken is een groot goed, het mag schuren en je wil het niet beperken. Maar het moment dat je systematisch over de schreef gaat en mensen met deze vergelijkingen ook pijn doet, houdt het een keer op."

    'Gesprek over hebben'
    PvdA en GroenLinks willen met andere partijen het gesprek aangaan over zo'n maatregel. BBB-fractievoorzitter Marco Havermans staat in ieder geval open voor dat gesprek. "BBB verwerpt de actie volledig. Ik wil nog niet zeggen dat ik een spreekverbod wil invoeren, maar we kunnen het er zeker over hebben", zegt hij. "We zien dat de morele grenzen echt opgerekt worden. Wij als Staten moeten misschien niet meer toestaan dat zo iemand dan nog mag inspreken."

    Het spreekverbod zou betrekking hebben op de persoon Van den Oever, benadrukt Ludwig (GroenLinks). "Dus niet de hele organisatie."

    In december vorig jaar stuurde FDF een dag voor een groot debat over stikstofmaatregelen deurwaarders op Statenleden van coalitiepartijen af. In de brief stond onder meer dat de Statenleden mee zouden werken aan 'strafbare feiten' als ze de stikstofplannen zouden goedkeuren. Alle partijen behalve Forum voor Democratie verwierpen de actie, net als Adema.

21. Voorbijganger vindt zwaargewonde vrouw op bospad in Helmond

    Een fietsster is vrijdagavond zwaargewond geraakt op de Rayse Hei in Helmond. Een voorbijganger vond de vrouw aan het begin van het fietspad tussen de wijken Rijpelberg en Dierdonk. Bij de bossen landde ook een traumahelikopter.

    Het is niet duidelijk wat er precies is gebeurd. Vermoedelijk kwam de vrouw van de fietsbrug af en raakte ze daarbij de paaltjes die op het bospad staan. Die paaltjes staan er om het pad af te sluiten voor ander verkeer.

    De vrouw is uiteindelijk onder begeleiding van de trauma-arts met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht.

22. Sam (11) haalt na fietstocht van acht dagen bijna 31.000 euro op voor KiKa

    De 11-jarige Sam uit Breda is vrijdag na een fietstocht van acht dagen gearriveerd in Groningen. Met zijn sponsoractie, ter nagedachtenis aan zijn beste vriend Dillan, haalde hij bijna 31.000 euro op voor KiKa.

    Sam begon zijn fietstocht in Maastricht, waar hij werd uitgezwaaid door familie, kennissen en dierbaren van Dillan. Met heel wat kilometers in de benen kwam hij vrijdagmiddag aan op zijn eindbestemming: de Grote Markt in Groningen.

    Ontvangst met favoriete nummer van Dillan
    Daar werd Sam ontvangen door zanger Pascal Schippers. Diens nummer 'Ik heb aan je fiets gelikt' was een favoriet van Dillan. De beste vriend van Sam overleed in september vorig jaar aan leukemie. Na zijn dood was Sam "erg verdrietig" en rusteloos: hij wilde iets doen.

    Hij stond op het punt "al zijn spaargeld" aan KiKa te geven, maar toen hij naar de website surfte om een donatie te doen, kreeg hij het idee voor een sponsoractie.

    Van 2500 naar bijna 31.000 euro
    "Ik had niet verwacht dat er zoveel mensen zouden zijn’, vertelde Sam na zijn aankomst in Groningen aan RTV Noord. "Ik had in eerste instantie 2.500 euro willen ophalen, maar zit nu op bijna 31.000!" De laatste tien kilometer stapte Sam niet op zijn eigen fiets, maar op die van Dillan. Zo'n dertig familieleden en vrienden fietsten het laatste stuk met hem mee.

    De jonge sportieveling hoeft niet lang na te denken over wat het eerstvolgende is wat hij nu gaat doen: "Chillen!"

23. Nieuwe tegenslag voor PSV'er Pléa na zware knieblessure

    PSV kan tijdelijk niet beschikken over Alassane Pléa, die op de training van vrijdag uitviel met een blessure. Medisch onderzoek heeft uitgewezen dat de 33-jarige aanvaller in elk geval tot de komende interlandperiode niet in actie zal komen in wedstrijden.

    Voor zowel Pléa als PSV is de blessure een flinke tegenvaller, juist omdat de Fransman net weer fit was na een zware knieblessure.

    "Tegelijkertijd blijf ik strijdvaardig en ga ik er alles aan doen om zo snel mogelijk terug te zijn", verzekert Pléa. "Het gaat er niet om hoe vaak je neergaat, maar hoe vaak je weer opstaat."

24. Maickel gaat 72 uur lang broodjes smeren: 'Mijn handen zijn er aan gewend'

    In de foodtruck van Maickel Bouw is de temperatuur inmiddels opgelopen tot boven de 41 graden. Toch wil hij juist daar minimaal 72 uur doorbrengen. Hij probeert de komende dagen in Beek en Donk in zijn eentje een wereldrecord te vestigen door zoveel mogelijk broodjes achter elkaar te smeren.

    Een deel van het Piet van Thielplein is afgezet en er staan verschillende picknickbankjes. De komende dagen maakt Maickel vanuit zijn broodjesbus allerlei belegde broodjes. Vrijdagmiddag om vier uur begint voor hem de uitdaging, al is er vlak voor de start nog wat stress: Maickel heeft geen ventilatoren in de foodtruck staan en de temperatuur loopt steeds verder op. Net als de spanning.

    Anderhalf jaar broedde hij op het idee
    Even daarvoor vertelt hij dat hij al anderhalf jaar met het idee rondloopt. Op social media is hij inmiddels een bekende verschijning, onder meer dankzij zijn drukbezochte broodjesbus. "Je moet een keer wat origineels doen. Er staan al verschillende wereldrecords, dus toen ging ik nadenken over wat bij mij past. Ik wil veel mensen blij maken en als ik zo lang mogelijk openblijf, kan iedereen die wil langskomen."

     

    Al snel nadat Maickel symbolisch de klep van zijn rijdende broodjeszaak opent, ontstaat er een lange rij met hongerige klanten. Er zijn genoeg broodjes ingeslagen, want Maickel heeft er naar schatting twintigduizend klaarliggen. Hij staat alleen in zijn foodtruck en hoopt dat ook mensen die 's avonds gaan stappen, later nog een bezoek brengen. Ook rekent hij op zijn vaste klanten. "Ik heb al mijn vaste gasten gevraagd of ze in de avond en nacht komen. Tussen drie uur 's nachts en zeven uur 's morgens zal het het moeilijkst zijn", verwacht hij.

    'Mijn handen zijn eraan gewend'
    Ondertussen tikt het klokje op de toonbank rustig door. Het geeft aan hoe lang de broodjesmaker al bezig is met zijn recordpoging. Volgens de Beek en Donkenaar bestaat er nog geen officieel record. Zelf hoopt hij minimaal 72 uur vol te maken. Bang om last van kramp in zijn vingers te krijgen van al dat smeren is hij niet. "Ik heb het afgelopen jaar goed getraind. Mijn handen zijn er inmiddels aan gewend. Het is een kwestie van dagelijks broodjes maken."

     

     

    Ook denkt hij dat slaap hem geen parten speelt. Zo draaide hij op Paaspop al warm. "Daar hadden we vier dagen waarin ik ongeveer twee à drie uurtjes geslapen heb. Op zondag was ik nog fris en fruitig. Daarna was ik wel afgeschreven, maar toch hield ik het goed vol. Dit is natuurlijk zonder slaap, dus het zal een tikkeltje heftiger zijn. Maar met de juiste motivatie moet het lukken."

    Opbrengst deels voor kindervakantieweek
    Aan zijn wereldrecordpoging is ook een goed doel gekoppeld. Van ieder verkocht broodje gaat een deel naar de kindervakantieweek in Beek en Donk, net als de fooien. De actie van Maickel is bovendien te volgen via een livestream op Instagram en TikTok. Gelukkig voor de broodjesmaker arriveerden vlak daarvoor alsnog drie ventilatoren, die voor wat verkoeling zorgden.

25. Provincie gaat laatste 'ultieme poging' doen met kippenboeren om vergunning

    Het college van Gedeputeerde Staten gaat nog een keer om tafel met de vijf pluimveehouders, over wie een besluit voorligt om de vergunning in te trekken. Daartoe hebben Provinciale Staten het college na het debat vrijdag aangespoord. Volgens indieners van het voorstel moet de provincie samen met de boeren een 'ultieme poging' doen om toch nog tot een oplossing te komen.

    Dat de provincie bereid is om alternatieve stikstofplannen van de boeren te bekijken, bleek eerder al. Vrijdag werd daar nog even extra de nadruk op gelegd, om te beginnen vanuit het college bij monde van gedeputeerde Saskia Boelema (D66) voor vergunningverlening.

    "Op dit moment is niets onomkeerbaar", zei ze aan het eind van de ochtend. "Alternatieve plannen kunnen nog steeds worden ingebracht. Laten we hopen dat die ervoor zorgen dat we de vergunningen niet daadwerkelijk hoeven in te trekken."

    Alles uit de kast
    VVD en Lokaal Brabant wilden het college aansporen om in die gesprekken alles uit de kast te halen. Dat moet ook, om er zeker van te zijn dat het intrekken van vergunningen écht de laatste optie is. "Als wij het zwaarste middel, het intrekken van vergunningen, inzetten, kan dat alleen als het proces goed doorlopen is", zei Roel Gremmen van de VVD.

    Lokaal Brabant tilt er zwaar aan dat alle opties worden bekeken: "Wij kunnen intrekken, op dit moment, niet steunen", zei Statenlid Shah Sheikkariem. De uitspraak riep vragen op, want steunt de partij haar eigen gedeputeerde in het college dan nog wel? Volgens Lokaal Brabant bestaat er geen twijfel over hun steun voor het college.

    Toch blijft de vraag staan wat de partij doet, mocht het straks toch op intrekken aankomen. In feite spreekt de partij zich wel uit tegen de lijn van het college, maar bijt ze niet door.

    In tegenstelling tot Lokaal Brabant koppelen de jonge boeren er wel consequenties aan als de provincie de vergunningen intrekt. Dat gaven ze vrijdag aan. "Hoe kun je verwachten dat een jonge boer nog vertrouwen heeft?"

    Druk vanuit Den Haag
    Zowel het college als de partijen hopen dat de stikstofmaatregelen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) meer mogelijkheden bieden om af te zien van het intrekken van de vergunningen. De minister voerde vrijdag de druk op Brabant op om zijn pakketten, waar nog geen wetsvoorstellen voor zijn en die dus nog niet zijn aangenomen, mee te wegen in het proces.

    De kritiek op Boelema was fors, niet alleen van oppositiepartijen maar ook van boeren die kwamen inspreken. "U heeft mij nog nooit in het echt gezien. Dat is spijtig", zei een van de boeren. Net als de rest betreurde hij het dat de gedeputeerde nooit naar een gesprek is gekomen.

    Boelema door het stof
    Tijdens het debat ging gedeputeerde Boelema dan ook diep door het stof over de slechte communicatie richting de boeren. Die hoorden lange tijd niets, nadat ze hun plannen aan de provincie hadden overhandigd. "We hadden eerder met de betrokken ondernemers om tafel moeten gaan zitten. Ik doe dat zelf vanaf nu anders. Ik bied namens het college excuses aan over het verlopen proces. We gaan dit vanaf nu anders oppakken", zei ze.

    Boelema overleefde ruim een motie van wantrouwen, ingediend door BBB, PVV, JA21 en Forum voor Democratie. Deze partijen vinden dat de gedeputeerde haar werk niet goed heeft gedaan en wilden haar daarom wegsturen.

    Met de opdracht om wederom met de boeren om tafel te gaan, is de kwestie van de vijf pluimveehouders nog lang niet afgesloten. Het blijft ook de vraag of er nu wél werkbare alternatieven gevonden gaan worden. Want de landelijke maatregelen waar de minister op hamert, binnenkort nog niet in de wet opgenomen.